مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها پمپ بنزین

مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها نوامبر 18, 20190 خواندن این مطلب 6 دقیقه زمان میبرد مخازن ذخیره سوخت جایگاه پمپ بنزین تعریف مخزن مخزن (Storage Tank) وسیله ای برای ذخیره سازی مواد است و از لحاظ هندسه و ساختمان مخزن، جنس مخزن، ماده مورد ذخیره در مخزن، فشار بخار سیال درون مخزن، روزمینی یا زیر زمینی بودن مخزن و… به گروه های مختلفی تقسیم می شود. مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها یک نوعی از مخازن است که در زیر به شرح آن پرداخته خواهد شد. مخزن به عنوان تجهیزات مکانیکی جایگاه سوخت از مهم ترین بخش های احداث جایگاه می‌باشد. تاریخچه مخازن جایگاه های سوخت با گسترش تولید و استفاده از خودروهای بنزین سوز در اروپا و آمریکا در اوایل قرن بیستم میلادی روند احداث و بهره برداری از جایگاه های سوخت تسریع یافت. در جایگاه های اولیه سوخت از مخازن رو زمینی فلزی برای ذخیره بنزین استفاده می‌شد و به مرور زمان به منظور داشتن ایمنی بیشتر و عدم اشغال فضا و ایجاد منظره بهتر از مخازن زیر زمینی فلزی استفاده گردید. از حدود دهه هشتاد قرن بیستم بعضی شرکت ها شروع به طراحی و ساخت مخازن با جنس های غیر فلزی چون فایبرگلاس (Fiberglass) کردند و چون این مخازن نسبت به مخازن فلزی ارزان تر بوده و از استحکام بسیار بالایی برخوردار بوده و در برابر آسیب هایی چون خوردگی مقاومت بالایی دارند بسیار مورد توجه و اقبال قرار گرفتند. دسته بندی مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها مخازن به طور کلی شامل دو دسته روباز و بسته هستند که مخازن روباز برای موادی استفاده می شود که میزان فراریت آن ها کم بوده و ترکیب شیمیایی سمی و خطرناکی ندارند و می توانند در معرض محیط قرار بگیرند مانند آب. اما برای ذخیره مواد و فراورده های نفتی با توجه به فراریت بالای این ترکیبات و قابل اشتعال بودن آن ها باید از مخازن بسته استفاده نمود. مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها مخازن از لحاظ هندسه به دو دسته استوانه ای و کروی تقسیم می شوند. و خود مخازن استوانه ای هم شامل دو دسته افقی و عمودی می باشند. چنانچه فشار بخار سیال درون مخزن بالاتر از 50 psig باشد باید حتما از مخزن کروی استفاده نمود که چنین فشار بخاری عمدتا مربوط به گازهاست. برای سیالات با فشار بخار بین 5 تا 50 psig میتوان از مخازن کروی یا استوانه ای افقی استفاده کرد و برای سیالات با فشار بخار زیر 5 psig از مخازن استوانه‌ای استفاده می شود. مخازن مورد استفاده در جایگاه های سوخت در جایگاه های سوخت از مخازن استوانه ای افقی به صورت مدفون در خاک Underground Storage Tanks (USTs) استفاده می گردد که بنزین موجود در این مخازن به وسیله پمپ شناور نصب شده در مخزن پمپاژ شده و از طریق یک سیستم لوله کشی وارد دیسپنسرها و نازل های خروجی می شود. استانداردهای مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها استاندارد های موجود در خصوص مخازن ذخیره بنزین در جایگاه ها شامل موارد زیر است: ASME : استاندارد آمریکایی که درباره انواع موارد مربوط به مخازن از جمله طراحی، انواع جنس مخازن، نوع ساخت، روش های اتصال و موارد دیگر بحث کرده است. BS5500 : استاندارد بریتانیایی که در طراحی مخازن مورد استفاده قرار می‌گیرد. AD_MARK BLATT ( DIN ) : استاندارد کشور آلمان برای طراحی مخازن است. API650 , API620 : استاندارد موجود در مخازن ذخیره که برای فشار کمتر از 2.5 Psi از استاندارد API650 استفاده می شود. طبق دستورالعمل طراحی و احداث جایگاه ها که توسط شرکت ملی نفت ایران ارائه شده طراحی و ساخت مخازن زیر زمینی فولادی باید براساس استاندارد BS EN 12285-1 و مخازن غیرفلزی بر اساس استاندارد UL 1316 صورت گیرد. جوشکاری اتصالات و بدنه مخازن فلزی باید طبق استاندارد EN 288-1 صورت پذیرد. جنس مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها مخازن ذخیره بنزین از لحاظ جنس شامل دو نوع فلزی و غیر فلزی هستند که مخازن فلزی عموماً از فولاد گالوانیزه ضد زنگ، کربن استیل یا آلومینیوم هستند که طبق استاندارد شرکت ملی نفت ایران در صورت استفاده از مخازن فلزی باید حتما از جنس کربن استیل یا فولاد ضد زنگ استفاده کرد که دارای استحکام بیشتری نسبت به سایر مخازن فلزی هستند. مخازن کربن استیل طبق استاندارد EN 10025 و مخازن فولاد گالوانیزه طبق استاندارد EN 10088-1 طراحی و استفاده می شوند. برای مناطقی که هوای خیلی سرد دارند و باید دماهای زیر 20- درجه سانتی گراد را برای آن ها در نظر گرفت باید از کربن استیل grade S 235 J2G3 استفاده نمود. مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها مخازن ذخیره سوخت جایگاه ها در دهه‌های اخیر برخی شرکت ها اقدام به ساخت مخازن غیر فلزی و از جنس هایی چون فایبرگلاس کرده اند که بسیار مقبول و مورد توجه قرار گرفته اند و جهت استحکام و عملکرد بهتر، مخازن به صورت دوجداره و سه جداره هم طراحی می شوند تا کاملا در برابر خطراتی چون خوردگی شیمیایی و افزایش فشار مقاوم باشد. مخازن فایبرگلاس ذخیره سوخت مخازن فایبرگلاس ذخیره سوخت شرایط محل نصب مخازن ذخیره سوخت محل نصب مخزن مدفون باید در مکانی باشد که تحت بارگذاری زیادی نباشد؛ گودبرداری باید به گونه ای باشد که روی مخزن با حداقل 60 سانتی متر خاک پوشانده شده و مخزن با هریک از جداره های گود حداقل 30 سانتی متر فاصله داشته باشد و به وسیله بتن ریزی کاملا در جای خود ثابت شود. طراحی و مشخصات فنی مخازن ذخیره سوخت در طراحی مخازن جایگاه ها بر اساس استاندارد API 650 ضخامت مخزن باید بر اساس قطر اسمی مخزن به صورت زیر تعیین گردد: قطر اسمی مخزن مترm قطر اسمی مخزن فوت ft ضخامت اسمی ورق میلیمتر mm ضخامت اسمی ورق اینچ inch 15>قطر 50>قطر 5 3/16 36>قطر>15 120>قطر>50 6 1/4 60>قطر>36 200>قطر>120 8 5/16 قطر>60 قطر>200 10 3/8 جدول زیر مشخصات ابعادی و هندسی مخازن با جنس کربن استیل را نشان می دهد که با افزایش وزن مخزن قیمت هم افزایش می یابد. ردیف حجم – lit قطر – cm طول cm ضخامت ورق cm نوع ورق وزن خالص 1 1000 93 150 2 کربن استیل 112 2 1500 98 200 2.5 کربن استیل 185 3 2000 114 200 2.5 کربن استیل 222 4 3000 138 200 2.5 کربن استیل 282 5 4000 144 250 3 کربن استیل 418 6 5000 160 250 3 کربن استیل 477 7 6000 160 300 4 کربن استیل 544 8 8000 187 300 4 کربن استیل 880 9 10000 210 350 4 کربن استیل 984 10 15000 220 400 4 کربن استیل 1136 11 20000 240 450 4 کربن استیل 2610 12 25000 267 450 5 کربن استیل 2300 13 30000 286 450 5 کربن استیل 2510 14 40000 286 600 6 کربن استیل 3700 15 50000 286 750 6 کربن استیل 4400 جدول زیر تعداد رینگ های مورد نیاز در ساخت مخزن را بر حسب طول مخزن مشخص می کند: تعداد رینگ طول مخزن – mm – طول<7800 1 11700>طول>7800 2 15600>طول>11700 3 طول>15600 ساختار و تجهیزات به کار رفته در مخازن ذخیره سوخت یک مخزن استوانه ای مدفون از دو عدسی در بالا و پایین مخزن یک بدنه استوانه ای و چندین رینگ روی بدنه تشکیل شده است. مخازن باید دارای دریچه انسان رو با سایز 24 اینچ یا بزرگتر باشند و تجهیزات کنترلی و ابزار دقیق مانند سطح سنج (Level Gage)، دما سنج (Temperature Gage) و فشار سنج (Pressure Gage) روی آن‌ها نصب شود. بدنه مخازن جهت حفظ در برابر خوردگی توسط لایه‌ای از اپوکسی و پلی اورتان پوشش داده شده و سیم اتصال به زمین هم جهت انتقال الکتریسیته ساکن به مخزن متصل می شود. سوخت درون مخزن از طریق پمپ شناور به دیسپنسرها پمپاژ شده همچنین برای خروج بخارهای ایجاد شده در مخزن و کاهش فشار بخار از لوله ونت استفاده می شود که باید تا ارتفاع حداقل 3.6 متر بالاتر از سطح زمین امتداد یابد تا بخارها به محیط منتقل شوند. ساختار و تجهیزات مخازن ذخیره سوخت ساختار و تجهیزات مخازن ذخیره سوخت یکی دیگر از ویژگی های مخازنی که جدیداً طراحی می شوند به خصوص مخازن فایبرگلاسی، تجهیز مخزن به سیستم جداکننده آب از سوخت یا OIL-WATER SEPARATORS است که نقش به سزایی در کیفیت سوخت با حذف آب و ناخالصی ها دارد. ظرفیت مخازن سوخت مخازن دارای ظرفیت های مختلفی هستند و می توانند تا حدود 160 هزار لیتر گنجایش داشته باشند. طبق استاندارد شرکت ملی نفت ایران ظرفیت اسمی مخازن باید حداکثر 45 هزار لیتر باشد که با توجه به تعداد دیسپنسرهای جایگاه و میزان فروش جایگاه باید از مخازن با ظرفیت مناسب استفاده کرد. بازرسی و تست مخازن ذخیره سوخت قبل از بهره برداری از مخزن باید یک سری تست مورد نظر شرکت ملی نفت جهت اطمینان از عملکرد مناسب مخزن انجام شود که شامل موارد زیر است: تست هیدرواستاتیک (جهت بررسی نشتی در مخزن) تست پنوماتیک (جهت بازرسی جوش های مخزن) ضخامت سنجی رنگ و فلز (جهت بازرسی استحکام مخزن) به طور کلی از آنجا که مخازن نقشی بسیار مهم و حیاتی در نظام یک جایگاه سوخت دارند، هنگام احداث جایگاه سوخت باید توجه ویژه ای به مخازن شود و لازم است با نظر کارشناسان خبره در این حوزه توجه به تعداد دیسپنسرهای جایگاه و موقعیت جایگاه از لحاظ میزان فروش سوخت، از مخزنی با حجم قابل قبول و مناسب استفاده شود و همچنین محل قرارگیری مخزن با نظر کارشناسان تعیین شده و کلیه امور ایمنی و حفاظتی صورت گیرد و پس از انجام این امور مخزن آماده بهره برداری گردد.